ინტერვალური შიმშილი წონის კლებას უმეტესად იმიტომ უწყობს ხელს, რომ კვებისთვის გამოყოფილი დროის შემცირებისას, როგორც წესი, ნაკლებს ჭამთ. მხოლოდ საათების დაცვას დიდი გავლენა არ აქვს. როცა მკვლევრებმა ორ ჯგუფს კალორიების ერთნაირი ზღვარი დაუწესეს, მათ, ვინც 8-საათიან პერიოდში ჭამდა, დაახლოებით იმდენივე წონა დაიკლეს, რამდენიც მათ, ვინც დილიდან საღამომდე იკვებებოდა. ინტერვალური შიმშილის დროსაც კალორიებს მნიშვნელობა აქვს; კვების დროის შეზღუდვა მათი შემცირების ერთ-ერთი გზაა.
ამიტომ, თუ ასეთი რეჟიმი თქვენთვის მოსახერხებელია, ის კარგი დამხმარე საშუალებაა. ბევრი საუზმეს ტოვებს და შუადღიდან საღამოს 8 საათამდე ჭამს. სირთულე ვახშამზე იჩენს თავს: თუ გამოტოვებული საუზმის დანაკლისს საღამოს ინაზღაურებთ, წონა არ იცვლება. სწორედ ამიტომ ქვემოთ მოცემულ დღიურ მენიუში თითოეული კვებისთვის კალორიებიცაა მითითებული და მხოლოდ საათები არ წერია.
ინტერვალური შიმშილი: გავრცელებული რეჟიმები
ეს ორი რიცხვი შიმშილისა და კვებისთვის გამოყოფილ საათებს აღნიშნავს. 16:8 ნიშნავს 16 საათს კალორიების მიღების გარეშე და 8-საათიან კვების პერიოდს. შიმშილის პერიოდის უმეტესი ნაწილი ძილზე მოდის.
| რეჟიმი | კვების პერიოდი | საათების მაგალითი | ვისთვისაა მოსახერხებელი |
|---|---|---|---|
| 12:12 | 12 საათი | 8:00–20:00 | პირველი ნაბიჯი: გვიან წახემსების გარეშე |
| 14:10 | 10 საათი | 10:00–20:00 | დაწყება უფრო მარტივია, საუზმე ცოტა გვიან გადადის |
| 16:8 | 8 საათი | 12:00–20:00 | ყველაზე გავრცელებული რეჟიმი; საუზმეს ტოვებთ |
| 18:6 | 6 საათი | 13:00–19:00 | დღეში ორჯერ კვება მათთვის, ვინც უკვე შეეჩვია 16:8-ს |
| 20:4 | 4 საათი | 15:00–19:00 | საკმარისი ცილის მიღება რთულია; დასაწყებად არ გამოდგება |
| 5:2 | კვება ყოველდღე, თუმცა ორი დღე ნაკლები კალორიით | კვირაში ორი დღე დაახლოებით 500–600 კკალ | მათთვის, ვისაც ყოველდღიურ შეზღუდვას ორი რთული დღე ურჩევნია |
კვებისთვის ნაკლები დრო ავტომატურად უკეთეს შედეგს არ ნიშნავს. აირჩიეთ რეჟიმი, რომლის დაცვას სამუშაო დღეებშიც შეძლებთ და შაბათ-კვირასაც. თუ 16:8-ის დროს ყოველ ნაშუადღევს შიმშილი გაწუხებთ და გაღიზიანებული ხართ, 14:10 რეჟიმითაც იმავე შედეგს მიიღებთ, თუ კალორიებს დათვლით და დეფიციტს შეინარჩუნებთ.
რას აჩვენებს კვლევები
სამი რანდომიზებული კვლევა პასუხობს კითხვას, რომელიც ბევრს აინტერესებს: წვავს თუ არა ინტერვალური შიმშილი მეტ ცხიმს, ვიდრე კალორიების ჩვეულებრივი თვლა?
ჩინეთში სიმსუქნის მქონე 139 ზრდასრული ერთი წლის განმავლობაში კალორიების ერთსა და იმავე შეზღუდვას იცავდა: კაცებისთვის 1 500–1 800 კკალ, ქალებისთვის კი 1 200–1 500 კკალ. ამასთან, მონაწილეთა ნახევარი მხოლოდ დილის 8 საათიდან დღის 4 საათამდე ჭამდა. 12 თვის შემდეგ ინტერვალური შიმშილის ჯგუფის მონაწილეებმა 8,0 კგ დაიკლეს, მეორე ჯგუფში კი — 6,3 კგ. სხვაობა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ იყო (NEJM, 2022).
აშშ-ში ჩატარებულ TREAT კვლევაში მხოლოდ 16:8 რეჟიმი გამოსცადეს, კალორიებზე რეკომენდაციების გარეშე. 116 ზრდასრული შუადღიდან საღამოს 8 საათამდე ჭამდა 12 კვირის განმავლობაში; საკონტროლო ჯგუფი კი დღეში სამჯერ იკვებებოდა. ორივე ჯგუფში წონის კლება მცირე იყო, 1 კგ-ზე ნაკლები, და თითქმის ერთნაირი (JAMA Internal Medicine, 2020).
მესამე კვლევამ შუადღიდან საღამოს 8 საათამდე კვება კალორიების თვლის გარეშე კალორიების 25%-ით შემცირებას შეადარა. ორივე ჯგუფი დღეში დაახლოებით 400 კკალ-ით ნაკლებს იღებდა, ვიდრე მანამდე, და ერთი წლის განმავლობაში დაახლოებით ერთნაირად დაიკლო წონაში (Annals of Internal Medicine, 2023).
სამივე კვლევა ერთსა და იმავეს აჩვენებს. ინტერვალური კვება შედეგს იძლევა, როცა მიღებულ კალორიებს ამცირებს. ერთნაირი კალორიული დეფიციტის პირობებში დამატებით ცხიმს არ გაკლებინებთ. ზოგისთვის კვების საათების დაცვა ყოველ წახემსებაზე კალორიების დათვლაზე მარტივია, ზოგს კი დილაობით ხანგრძლივი შიმშილი უჭირს. ორივე შემთხვევაში გადამწყვეტია ენერგეტიკული ბალანსი — სწორედ ის უდევს საფუძვლად ნებისმიერ კალორიულ დეფიციტს.
როგორ დაიცვათ 16:8 და თან კალორიებიც დათვალოთ
- განსაზღვრეთ თქვენი დღიური კალორაჟი. გამოთვალეთ წონის შესანარჩუნებლად საჭირო კალორიები BMR კალკულატორით, ან შეამოწმეთ ცხრილი სტატიაში რამდენი კალორია გჭირდებათ დღეში. წონის დასაკლებად მიღებულ რიცხვს 300–500 კკალ გამოაკელით.
- აირჩიეთ კვების საათები, რომელთა დაცვასაც შეძლებთ. შუადღიდან საღამოს 8 საათამდე კვება სამუშაო დღეების უმეტესობას ერგება. თუ შეძლებთ, შაბათ-კვირასაც იგივე საათები შეინარჩუნეთ.
- გაანაწილეთ კალორიები ორ ან სამ კვებაზე. 8-საათიან პერიოდში ეს სადილი, ნაშუადღევის წახემსება და ვახშამია. განაწილების მარტივი მაგალითი იხილეთ სტატიაში კალორიები თითო კვებაზე.
- ყოველ კვებაზე მიიღეთ ცილა. როცა ნაკლებჯერ ჭამთ, ადვილია, საჭირო რაოდენობის ცილა ვერ მიიღოთ. ეცადეთ, თითო კვებაზე 25–40 გ ცილა მიიღოთ; ცილის დღიური ნორმის გზამკვლევში სამიზნე რაოდენობები წონის მიხედვითაა მოცემული.
- ჩაიწერეთ ყველაფერი, რასაც კვების პერიოდში ჭამთ. დიდი ულუფებით კვებისას ზეთის, სოუსებისა და დამატებითი პორციების კალორიები ადვილად შეიძლება გამოგრჩეთ.
- შედეგი კვირის საშუალო წონით შეაფასეთ. აიწონეთ დილით და ერთმანეთს კვირების საშუალო მაჩვენებლები შეადარეთ, ცალკეული დღეების ნაცვლად.
16:8 რეჟიმის დღის მენიუ — დაახლოებით 1 460 კკალ
ეს მენიუ 12:00-დან 20:00-მდე კვების პერიოდს ერგება. რიცხვები მიახლოებითია და პროდუქტების ბრენდებსა და ულუფების ზომაზეა დამოკიდებული, ამიტომ თქვენი პროდუქტების ეტიკეტებიც შეამოწმეთ.
| დრო | კვება | კალორიები |
|---|---|---|
| 12:00-მდე | წყალი, შავი ყავა ან ჩაი დანამატების გარეშე | 0–5 კკალ |
| 12:30 | 150 გ მომზადებული ქათმის მკერდი, 150 გ მოხარშული ბრინჯი, ბოსტნეული 1 ს. კ. ზეითუნის ზეთით | დაახლოებით 600 კკალ |
| 16:00 | 200 გ ნატურალური ბერძნული იოგურტი, 1 ვაშლი, 15 გ ნიგოზი | დაახლოებით 340 კკალ |
| 19:30 | 3 კვერცხის ომლეტი ბოსტნეულით, 30 გ ყველი, 2 ნაჭერი სრულმარცვლოვანი პური | დაახლოებით 520 კკალ |
| სულ | დაახლოებით 100 გ ცილა | დაახლოებით 1 460 კკალ |
თუ მეტი კალორია გჭირდებათ, მეოთხე კვების დამატების ნაცვლად სადილის ან ვახშმის ულუფა გაზარდეთ. მზა მენიუები გრამებში მითითებული რაოდენობებით იხილეთ 1 500 კკალ-ის მენიუში; ამ მენიუს ნებისმიერი კვება 8-საათიან პერიოდს ერგება.


რა წყვეტს შიმშილის პერიოდს
ნებისმიერი რამ, რაც კალორიებს შეიცავს, შიმშილის პერიოდს წყვეტს. წყალი, გაზიანი წყალი, შავი ყავა და ჩაი დანამატების გარეშე — არა. ცოტაოდენი რძე 10–20 კკალ-ს ამატებს; ეს წონის კლებას თითქმის არ ცვლის, თუმცა მკაცრად დაცული შიმშილი აღარ გამოდის. წვენი, ტკბილი ყავიანი სასმელები, სმუზი და ალკოჰოლი საკვების მიღებად ითვლება. დიდ ლატეში შეიძლება უფრო მეტი კალორია იყოს, ვიდრე მცირე საუზმეში.
რატომ აღარ იკლებს წონა ინტერვალური შიმშილის დროს
- ვახშმის ულუფა იზრდება. გამოტოვებულ საუზმეს უფრო დიდი ვახშმითა და მის შემდეგ წახემსებით ინაზღაურებთ.
- პირველი კვება ჯილდოდ იქცევა. 16 საათის შემდეგ სწრაფი კვება და ტკბილეული დამსახურებულად გეჩვენებათ. საბოლოოდ იმდენ კალორიას იღებთ, რამდენიც წონის შესანარჩუნებლად გჭირდებათ.
- სასმელების კალორიები. ყავაში შაქარი და რძე, ასევე წვენი და ლუდი ადვილად გავიწყდებათ.
- ცილის ნაკლებობა. თუ დღეში ორჯერ ჭამთ და ორივე კვებაში ცოტა ცილაა, შიმშილი გაწუხებთ და კუნთოვანი მასის შენარჩუნებაც რთულდება.
- შაბათ-კვირას რეჟიმის დარღვევა. გვიანი ბრანჩი და გვიანი ვახშამი კვირაში ორჯერ კვების პერიოდს 12 საათამდე ზრდის.
თუ სამი კვირაა კვირის საშუალო წონა არ შეცვლილა, ერთი კვირის განმავლობაში ჩაიწერეთ ყველა კვება და კალორიები შეაჯამეთ. უმეტეს შემთხვევაში, წონის შეჩერების მიზეზი რიცხვებში რამდენიმე დღეში ჩანს.
ვის სჭირდება ექიმთან კონსულტაცია ინტერვალური შიმშილის დაწყებამდე
კვებებს შორის ხანგრძლივი შუალედები ყველასთვის არ არის შესაფერისი. ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს ორგანიზმს საკვების რეგულარული მიწოდება სჭირდება, ამიტომ ამ პერიოდში შიმშილი არ არის მიზანშეწონილი. 1-ლი ტიპის დიაბეტის დროს ან ინსულინისა თუ სისხლში შაქრის დამწევი სხვა პრეპარატების მიღებისას, კვების გამოტოვებამ შეიძლება შაქარი ზედმეტად დაგიწიოთ; ჯერ ექიმმა უნდა მოარგოს გეგმა თქვენს მდგომარეობას. ადამიანებს, რომლებსაც წარსულში კვებითი აშლილობა ჰქონდათ, კვების მკაცრი საათები ხშირად ძველ ჩვევებს უბრუნებს. 18 წლამდე მოზარდებმა წონის დასაკლებად ინტერვალური შიმშილი საერთოდ არ უნდა დაიცვან. ხოლო თუ ქრონიკული დაავადება გაქვთ, ან დილაობით თავბრუსხვევასა და სისუსტეს გრძნობთ, დაწყებამდე ექიმს მიმართეთ. ყველა ამ შემთხვევაში რეგულარული კვება მცირე კალორიული დეფიციტით უფრო უსაფრთხო გზაა.