1 კგ რამდენი კალორიაა? თუ სხეულის ცხიმს ვგულისხმობთ, დაახლოებით 7 700 კკალ. ერთ ფუნტზე გადაანგარიშებით ეს ცნობილი 3 500 კკალ-ია — იგივე მაჩვენებელი სხვა საზომი ერთეულით. ანუ 1 კგ ცხიმის დასაკლებად რამდენიმე დღის ან კვირის განმავლობაში საკვებიდან ჯამში დაახლოებით 7 700 კკალ-ით ნაკლები ენერგია უნდა მიიღოთ, ვიდრე ხარჯავთ. დღეში 500 კკალ-ის დეფიციტის შემთხვევაში ამას დაახლოებით 15 დღე სჭირდება.
სუფთა ცხიმში მეტი ენერგიაა: 9 კკალ ერთ გრამში, ანუ 9 000 კკალ ერთ კილოგრამში. თუმცა სხეულის ცხიმოვანი ქსოვილი მხოლოდ ცხიმისგან არ შედგება. ის წყალსაც და მცირე რაოდენობით ცილასაც შეიცავს, ამიტომ ერთ კილოგრამზე ნაკლები კალორია მოდის. ამასთან, 7 700 მიახლოებითი მაჩვენებელია და არა უცვლელი კანონი. პირველ კვირებში კარგად მუშაობს, შემდეგ კი ამ წესით გამოთვლილი კლება სასწორზე ნაჩვენებს აჭარბებს. ქვემოთ ნახავთ, რატომ ხდება ასე.
1 კგ რამდენი კალორიაა და რამდენი კალორიაა 2, 5 და 10 კგ ცხიმში?
გამოთვლა მარტივია: კილოგრამების რაოდენობა 7 700-ზე გაამრავლეთ. საპირისპიროდ გადასათვლელად კალორიების რაოდენობა 7,7-ზე გაყავით და ცხიმის რაოდენობას გრამებში მიიღებთ.
| სხეულის ცხიმი | ენერგია, კკალ | დღეების რაოდენობა დღეში 500 კკალ-ის დეფიციტით |
|---|---|---|
| 100 გ | 770 | 1,5 |
| 0,45 კგ (1 ფუნტი) | 3 500 | 7 |
| 1 კგ | 7 700 | 15 |
| 2 კგ | 15 400 | 31 |
| 3 კგ | 23 100 | 46 |
| 5 კგ | 38 500 | 77 |
| 10 კგ | 77 000 | 154 |
კიდევ რამდენიმე მაგალითი, რომლებიც ხშირად აინტერესებთ: 400 კკალ დაახლოებით 52 გ ცხიმს შეესაბამება. 1 000 კკალ — დაახლოებით 130 გ-ს. 2 500 კკალ, რაც ბევრი მამაკაცისთვის მთელი დღის საკვებიდან მიღებული ენერგიაა, დაახლოებით 325 გ-ს უდრის. ერთი უხვი ვახშმის შემდეგ ერთ ღამეში ერთ კილოგრამ ცხიმს ვერ მოიმატებთ. თუ მომდევნო დილით სასწორი 1 კგ-ით მეტს აჩვენებს, ამის დიდი ნაწილი წყალი და თავად მიღებული საკვებია.
საიდან მოდის 7 700 კკალ-ის წესი
ეს რიცხვი 1958 წელს კლინიკური კვების ამერიკულ ჟურნალში გამოქვეყნებულ ნაშრომს უკავშირდება, რომელშიც დაკლებული წონის თითო ფუნტის ენერგეტიკული ღირებულება 3 500 კკალ-ით შეფასდა. მეტრულ ერთეულებში ეს კილოგრამზე 32,2 მჯ-ს, ანუ დაახლოებით 7 700 კკალ-ს უდრის. წესი მარტივია, ამიტომ სახელმძღვანელოებში, დიეტის გეგმებსა და აპლიკაციებში ფართოდ გავრცელდა.
აშშ-ის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტების მკვლევარმა კევინ ჰოლმა 2008 წელს შეამოწმა, როდის მუშაობს ეს წესი. მისი დასკვნით, წესი შეეფერება იმ ადამიანებს, რომლებსაც საწყის ეტაპზე სხეულში დაახლოებით 30 კგ-ზე მეტი ცხიმი აქვთ. მათთვის კი, ვისაც ნაკლები ცხიმი აქვს, ეს რიცხვი ზედმეტად მაღალია. ისინი ცხიმთან ერთად მეტ უცხიმო ქსოვილსაც კარგავენ, ხოლო ამ ქსოვილის თითო კილოგრამი გაცილებით ნაკლებ ენერგიას შეიცავს. ასეთმა ადამიანმა შეიძლება 7 700 კკალ-ზე ნაკლები დეფიციტითაც დაიკლოს ერთი კილოგრამი, თუმცა დაკლებული კილოგრამი მთლიანად ცხიმი არ იქნება.
რამდენ კილოგრამს დაიკლებთ დღიური დეფიციტით
დღიური დეფიციტი დღეების რაოდენობაზე გაამრავლეთ და 7 700-ზე გაყავით. ცხრილში ნაჩვენებია, რა კლებას პროგნოზირებს ეს წესი სხვადასხვა გავრცელებული დეფიციტის შემთხვევაში. ამ მონაცემებს პირველი ერთი ან ორი თვისთვის ყველაზე ოპტიმისტურ პროგნოზად შეხედეთ.
| დღიური დეფიციტი | ერთ კვირაში | 30 დღეში | დღეები 1 კგ-ის დასაკლებად |
|---|---|---|---|
| 250 კკალ | 0,23 კგ | 1,0 კგ | 31 |
| 300 კკალ | 0,27 კგ | 1,2 კგ | 26 |
| 500 კკალ | 0,45 კგ | 1,9 კგ | 15 |
| 750 კკალ | 0,68 კგ | 2,9 კგ | 10 |
| 1 000 კკალ | 0,91 კგ | 3,9 კგ | 8 |
NHS კვირაში 0,5-დან 1 კგ-მდე დაკლებას გირჩევთ, რაც 1-დან 2 ფუნტამდეა. ცხრილში ამას დღეში 500-დან 1 000 კკალ-მდე დეფიციტი შეესაბამება. ამ დიაპაზონის ზედა ზღვრის შენარჩუნება რთულია, თუ წონის შესანარჩუნებლად ბევრი კალორია არ გჭირდებათ. ადამიანების უმეტესობას 300–500 კკალ-ის დეფიციტის შენარჩუნება თვეების განმავლობაში შეუძლია. როგორ შეარჩიოთ თქვენთვის შესაფერისი დეფიციტი, წაიკითხეთ კალორიული დეფიციტის გზამკვლევში.
დაგეგმეთ წონის კლება 5 ნაბიჯით
- განსაზღვრეთ, რამდენი კალორია გჭირდებათ წონის შესანარჩუნებლად. გამოიყენეთ BMR კალკულატორი თქვენი აქტივობის დონის გათვალისწინებით, ან ნახეთ ცხრილი სტატიაში რამდენი კალორია გჭირდებათ დღეში.
- აირჩიეთ დეფიციტი. დასაწყისისთვის წონის შესანარჩუნებლად საჭირო რაოდენობაზე 300–500 კკალ-ით ნაკლები მიიღეთ.
- გამოთვალეთ მოსალოდნელი კლება კილოგრამებში. დღიური დეფიციტი × 7 ÷ 7 700 კვირაში მოსალოდნელ კლებას გაჩვენებთ. 500 კკალ-ის შემთხვევაში ეს დაახლოებით 0,45 კგ-ია.
- აღრიცხეთ საკვები და აიწონეთ. ყოველთვის ერთსა და იმავე სასწორზე, დილით. დააკვირდით კვირის საშუალო წონას, რადგან ცალკეული დღეების მაჩვენებლები მერყეობს.
- შეადარეთ შედეგები 2–3 კვირის შემდეგ. თუ საშუალო წონა დაგეგმილზე ნელა იკლებს, პირველ რიგში გადაამოწმეთ ულუფები, ზეთის რაოდენობა და სასმელები. შემდეგ ახალი წონისთვის თავიდან გამოთვალეთ წონის შესანარჩუნებლად საჭირო კალორიების რაოდენობა.
მაგალითად, ქალი 80 კგ-ს იწონის და წონას დღეში დაახლოებით 2 100 კკალ-ით ინარჩუნებს. ის 1 600 კკალ-ს იღებს, ანუ დღეში 500 კკალ-ის დეფიციტს ქმნის. წესის მიხედვით, კვირაში 0,45 კგ-ს, ხოლო 77 დღეში, ანუ 11 კვირაში, 5 კგ-ს დაიკლებს. პრაქტიკაში ბოლო კილოგრამები უფრო ნელა იკლებს, ამიტომ უფრო რეალისტურია 13–14 კვირის დაგეგმვა.


რატომ არ ემთხვევა სასწორის მაჩვენებელი ფორმულას
წესი გულისხმობს, რომ სხეული ყოველდღე ერთსა და იმავე რაოდენობის ენერგიას ხარჯავს, თქვენი წონის მიუხედავად. სინამდვილეში ასე არ არის. ნაკლები წონის მქონე სხეულს მოძრაობისა და ფუნქციონირებისთვის ნაკლები ენერგია სჭირდება. იგივე 1 600 კკალ, რომელიც 80 კგ-ზე 500 კკალ-ის დეფიციტს ქმნიდა, 72 კგ-ზე უკვე უფრო მცირე დეფიციტია. წონის კლება ნელდება და შემდეგ ჩერდება, მაშინაც კი, თუ ზუსტად ისევე იკვებებით.
ჰოლმა და მისმა კოლეგებმა ეს 2011 წელს ჟურნალ The Lancet-ში აღწერეს. მათი მოდელი განიხილავს ნაკლებად მოძრავ მამაკაცს, რომელიც 100 კგ-ს იწონის, დღიურ მიღებას 480 კკალ-ით ამცირებს და ამ რაოდენობას ინარჩუნებს. საბოლოოდ მისი წონა დაახლოებით 75 კგ ხდება. ამ კლების ნახევარს დაახლოებით ერთი წელი სჭირდება, 95%-ს კი — დაახლოებით სამი წელი. მარტივი წესის მიხედვით, მას მხოლოდ პირველ წელს თითქმის 23 კგ უნდა დაეკლო და კლება შემდეგაც უსასრულოდ გაგრძელებულიყო.
იმავე ნაშრომში აღწერილია წონის გრძელვადიანი კლების უფრო ნელი, მაგრამ რეალისტური წესი: თუ კალორიების დღიურ მიღებას შეამცირებთ და ამ ცვლილებას შეინარჩუნებთ, დღეში ყოველი 10 კკალ-ით ნაკლების მიღება საბოლოოდ წონის დაახლოებით ერთი ფუნტით (0,45 კგ) ცვლილებას შეესაბამება. ასე რომ, დღეში 500 კკალ-ით ნაკლები ენერგიის მიღება წონის დაახლოებით 50 ფუნტით, ანუ 23 კგ-ით შემცირებას ნიშნავს, თუ ამას წლების განმავლობაში შეინარჩუნებთ. ამ კლების ნახევარი პირველ წელს მოდის. NIH-ის Body Weight Planner უფასო ონლაინკალკულატორია, რომელიც ამ მოდელს ეფუძნება და თქვენი მონაცემებისთვის წონის ცვლილების მრუდს აჩვენებს.
სასწორის მაჩვენებელი ყოველდღიურად ისეთი მიზეზებითაც იცვლება, რომლებიც ცხიმს არ უკავშირდება. მარილი, გვიანი ვახშამი, ინტენსიური ვარჯიში და მენსტრუალური ციკლი წონას ერთი კილოგრამით ან მეტითაც ცვლის. ამიტომ კვირის საშუალო მაჩვენებელი უფრო მეტს გეუბნებათ, ვიდრე რომელიმე ერთი დილის შედეგი.
შესაძლებელია 7 700 კკალ-ის დაწვა ერთ დღეში ან კვირაში?
ერთ დღეში — არა. ზრდასრული ადამიანების უმეტესობა დღეში ჯამში 1 600-დან 3 000 კკალ-მდე ხარჯავს, ამიტომ 7 700 კკალ რამდენიმე დღის მთლიანი ენერგოდანახარჯია. ამ დეფიციტს მაშინაც ვერ მიაღწევთ, თუ საერთოდ არ შეჭამთ, ასეთი შიმშილი კი სახიფათოა.
ერთ კვირაში თეორიულად შესაძლებელია: დღეში 1 100 კკალ-ის დეფიციტით. ადამიანების უმეტესობისთვის ეს ზედმეტად დიდი დეფიციტია. ასეთი შემცირება ხშირად შიმშილის გრძნობას, დაღლილობასა და კუნთოვანი მასის დაკარგვას იწვევს. უმეტესობისთვის უკეთ მუშაობს კომბინაცია, მაგალითად, საკვებიდან 400 კკალ-ით ნაკლები ენერგიის მიღება და 30–40 წუთი სიარული. კვირებზე გაწერილ გეგმას ნახავთ სტატიაში როგორ დაიკლოთ წონა კალორიების დათვლით.
თუ კალორიების კონკრეტულ რაოდენობაზე გათვლილი მზა მენიუ გჭირდებათ, ნახეთ 1 500 კკალ-ის კვების გეგმა. კვების დღიური გეხმარებათ შეამოწმოთ, ქმნის თუ არა თქვენი კვება იმ დეფიციტს, რომელიც დაგეგმეთ.
გავრცელებული შეცდომები
- 7 700-ის ზუსტ რიცხვად მიჩნევა. ეს სხეულის ცხიმის საშუალო მაჩვენებელია. წონის კლება მოიცავს ცხიმის, წყლისა და გარკვეული რაოდენობით უცხიმო ქსოვილის დაკარგვას.
- ერთი აწონვით დასკვნის გამოტანა. ერთ დღეში კილოგრამით მომატება ან დაკლება წყლის ცვლილებას უკავშირდება და არა 7 700 კკალ-ს.
- კალორიების ძველი მიზნის დატოვება. ყოველი 4–5 კგ-ის დაკლების შემდეგ წონის შესანარჩუნებლად ნაკლები კალორია გჭირდებათ. თავიდან გამოთვალეთ.
- ვარჯიშით დახარჯული კალორიების გადაჭარბებით შეფასება. საათები და ტრენაჟორები ხშირად რეალურზე მეტ დახარჯულ კალორიას აჩვენებს. თუ ამ კალორიებს სრულად აინაზღაურებთ საკვებით, დეფიციტი გაქრება.
- კალორიების ზედმეტად შემცირება. ძალიან დიდი დეფიციტის შენარჩუნება რთულია და დაკარგული წონა ადვილად ბრუნდება. თუ ჯანმრთელობის პრობლემა გაქვთ, ორსულად ხართ ან 18 წლამდე ხართ, კალორიების შემცირებამდე ექიმს მიმართეთ.