კვება გამოქვეყნდა 15 ნოე. 2026 · განახლებულია 15 ნოე. 2026 კითხვის დრო: 8 წთ

ცხიმების დღიური ნორმა გრამებში: კალორიების, წონისა და მიზნის მიხედვით

ცხიმების დღიური ნორმა კალორიების 20–35%-ია, ანუ 2 000 კკალზე 44–78 გ; ნახეთ გამოთვლა წონის მიხედვით, გაჯერებული ცხიმების ზღვარი და დღის მენიუ.

რამდენია ცხიმების დღიური ნორმა? ზრდასრულთა უმეტესობისთვის ცხიმებზე დღიური კალორიების 20–35% უნდა მოდიოდეს. 2 000 კკალზე ეს დღეში 44–78 გ ცხიმია, ხოლო 1 600 კკალზე — 36–62 გ. გაჯერებულ ცხიმებზე კალორიების 10%-ზე ნაკლები უნდა მოდიოდეს, რაც 2 000 კკალზე დაახლოებით 22 გ-ია. ქალებისა და კაცებისთვის პროცენტული წილი ერთნაირია; გრამებში რაოდენობა მხოლოდ კალორიების განსხვავების გამო იცვლება.

წონის დაკლება გსურთ? ცხიმებისთვის ცალკე კვების გეგმა საჭირო არ არის, თუმცა მათ რაოდენობას ყურადღება უნდა მიაქციოთ. ერთ გრამ ცხიმში 9 კკალია, ხოლო ერთ გრამ ცილაში ან ნახშირწყლებში — 4 კკალ. ამიტომ ცოტაოდენი დამატებითი ზეთი, ყველი ან ერთი მუჭა თხილეული დღის კალორიების ჯამს სწრაფად ცვლის.

ცხიმების დღიური ნორმა კალორიების მიხედვით

ორი ოფიციალური რეკომენდაცია გამოგადგებათ. ამერიკელებისთვის განკუთვნილი კვების გაიდლაინების თანახმად, ზრდასრულთა რაციონში ცხიმებზე კალორიების 20–35% უნდა მოდიოდეს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით კი, ცხიმებიდან ენერგიის სულ მცირე 15% უნდა მიიღოთ, ხოლო მათი წილის 30%-ზე ან უფრო დაბალ ნიშნულზე შენარჩუნება შესაძლოა წონის არაჯანსაღი მატების თავიდან აცილებაში დაგეხმაროთ. გრამებში გადასაყვანად კალორიების რაოდენობა შესაბამის პროცენტზე გაამრავლეთ და 9-ზე გაყავით.

კალორიები დღეშიცხიმი დღეში (20–35%)ცხიმი 30%-ის შემთხვევაშიგაჯერებული ცხიმი — მითითებულ რაოდენობაზე ნაკლები
1 400 კკალ31–54 გ47 გ16 გ
1 600 კკალ36–62 გ53 გ18 გ
1 800 კკალ40–70 გ60 გ20 გ
2 000 კკალ44–78 გ67 გ22 გ
2 200 კკალ49–86 გ73 გ24 გ
2 400 კკალ53–93 გ80 გ27 გ

ამგვარად, 1 800 კკალზე დღეში 40–70 გ ცხიმი შეგიძლიათ მიიღოთ, აქედან გაჯერებული — არაუმეტეს 20 გ-ისა. თუ ჯერ არ იცით, რამდენი კალორია გჭირდებათ, დაიწყეთ სტატიით რამდენი კალორია გჭირდებათ დღეში.

ცხიმის რაოდენობა სხეულის წონის ყოველ კგ-ზე

ცხიმის დღიურ რაოდენობას ხშირად სხეულის წონის ყოველ კგ-ზე გრამებითაც უთითებენ. გამოთვლის ეს მეთოდი სპორტული კვებიდან მოდის. ბოდიბილდერების არასაშეჯიბრო პერიოდში კვების შესახებ მიმოხილვაში რეკომენდებულია დღეში სხეულის წონის ყოველ კგ-ზე ცხიმის ზომიერი რაოდენობა — 0,5–1,5 გ — და 1,6–2,2 გ ცილა. ქვემოთ ნახავთ, რამდენი გრამია ეს სხვადასხვა წონისთვის:

სხეულის წონაცხიმი დღეში (0,5–1,5 გ ყოველ კგ-ზე)ყოველ კგ-ზე 1 გ-ის შემთხვევაში
60 კგ30–90 გ60 გ
70 კგ35–105 გ70 გ
80 კგ40–120 გ80 გ
90 კგ45–135 გ90 გ
100 კგ50–150 გ100 გ

ეს ორი მეთოდი, როგორც წესი, მსგავს შედეგს იძლევა. მაგალითად, 70 კგ წონის ადამიანისთვის, რომელიც დღეში 2 000 კკალს იღებს, კალორიების 20–35% არის 44–78 გ ცხიმი, ანუ დაახლოებით 0,6–1,1 გ ყოველ კგ-ზე. თუმცა წონის მიხედვით გამოთვლილი დიაპაზონი მათთვისაა განკუთვნილი, ვინც ძალოვან ვარჯიშებს ასრულებს და იმაზე მეტ კალორიას იღებს, ვიდრე ხარჯავს. მნიშვნელოვანი ჭარბი წონის შემთხვევაში, ამ მეთოდით გამოთვლილი ცხიმის რაოდენობა შეიძლება თქვენს დღიურ კალორიებში ვეღარ ჩაეტიოს, ამიტომ პროცენტულ წილზე დაფუძნებული ცხრილი გამოიყენეთ. კუნთოვანი მასის მომატება გსურთ? წაიკითხეთ ცალკე გზამკვლევი რამდენი კალორია გჭირდებათ კუნთოვანი მასის მოსამატებლად.

როგორ გამოთვალოთ ცხიმის საჭირო რაოდენობა 4 ნაბიჯში

  1. განსაზღვრეთ დღიური კალორიები. მაგალითად: 1 800 კკალ დღეში.
  2. გამოთვალეთ დიაპაზონი. 1 800-ის 20% არის 360 კკალ, ხოლო 35% — 630 კკალ. ორივე რიცხვი 9-ზე გაყავით და მიიღებთ 40–70 გ ცხიმს.
  3. აირჩიეთ თქვენთვის მოსახერხებელი რაოდენობა. მაგალითად: 30%, ანუ 540 კკალ ან 60 გ. გაჯერებული ცხიმის ზედა ზღვარი კალორიების 10%-ია: 180 კკალ, ანუ 20 გ.
  4. დანარჩენი კალორიები ცილებსა და ნახშირწყლებზე გაანაწილეთ. 100 გ ცილისთვის (400 კკალ) გამოყოფის შემდეგ დარჩება 860 კკალ. ეს 215 გ ნახშირწყალია.

გამოთვლებს თქვენ ნაცვლად ცილების, ცხიმებისა და ნახშირწყლების კალკულატორი შეასრულებს. დანარჩენი ორი მაჩვენებლისთვის ცალკე გზამკვლევებია: რამდენი ცილა გჭირდებათ დღეში და რამდენი ნახშირწყალი გჭირდებათ დღეში.

როგორ გამოიყურება დღეში 60 გ ცხიმი

ქვემოთ მოცემულია ერთი ჩვეულებრივი დღის მენიუ, რომელიც ამ მაგალითს უახლოვდება: დაახლოებით 1 790 კკალ, 61 გ ცხიმი და 16 გ გაჯერებული ცხიმი. ყველაფერი USDA FoodData Central-ის მონაცემებითაა გამოთვლილი. დააკვირდით, რამდენად მცირე რაოდენობაა საჭირო: 10 გ ზეთი, 20 გ თხილეული და ორაგულის ერთი ულუფა მთლიანი ცხიმის ნახევარზე მეტს იძლევა.

კვებაპროდუქტებიცხიმიგაჯერებული ცხიმი
საუზმეშვრია 60 გ (მშრალი), მოუხდელი რძე 200 გ, ბანანი 100 გ11 გ5 გ
სადილიღუმელში შემწვარი ქათმის მკერდი 150 გ, მოხარშული წიწიბურა 200 გ, პომიდორი 150 გ, ზეითუნის ზეთი 10 გ17 გ3 გ
წახემსებამოუხდელი რძისგან დამზადებული ნატურალური იოგურტი 200 გ, ნუში 20 გ16 გ5 გ
ვახშამიღუმელში შემწვარი ორაგული 120 გ, მოხარშული კარტოფილი 200 გ, ბროკოლი 150 გ, სრულმარცვლოვანი ხორბლის პური 40 გ17 გ3 გ
სულდაახლოებით 1 790 კკალ, აქედან 31% — ცხიმიდან61 გ16 გ
kkal.ai-ის შედეგის ეკრანი: გადაღებული კერძის კალორიები, ცილები, ნახშირწყლები და ცხიმები
გადაღებული კერძის ცხიმის რაოდენობა კალორიებთან, ცილებთან და ნახშირწყლებთან ერთად ჩანს.
kkal.ai-ის კვების დღიური დღიური კალორიული მიზნითა და მიღებული კალორიების რაოდენობით
დღიურში დღის განმავლობაში მიღებული კალორიების ჯამი გროვდება.

ცხიმები საკვებში: რაოდენობა 100 გ-ზე

ზეთი მთლიანად ცხიმია, ამიტომ ტაფაში ჩასხმული ყოველი 10 გ ზეთი 10 გ ცხიმსა და თითქმის 90 კკალს ნიშნავს. თხილეული, ყველი და შოკოლადი ცხიმებით მდიდარი საკვებია: მათი დაახლოებით მესამედიდან ორ მესამედამდე ცხიმია. მჭლე ხორცსა და მოხარშულ მარცვლეულში კი ცხიმი ძალიან ცოტაა.

პროდუქტიცხიმი 100 გ-შიაქედან გაჯერებული
ზეითუნის ზეთი100,0 გ13,8 გ
მზესუმზირის ზეთი100,0 გ10,3 გ
კარაქი81,1 გ51,4 გ
მაიონეზი74,9 გ11,7 გ
ნიგოზი65,2 გ6,1 გ
ნუში49,9 გ3,8 გ
შავი შოკოლადი, 70–85% კაკაო42,6 გ24,5 გ
ყველი ჩედარი33,3 გ18,9 გ
კრუასანი კარაქით21,0 გ11,7 გ
საქონლის ხორცის ფარში, 80% მჭლე ხორცი, უმი20,0 გ7,6 გ
ავოკადო14,7 გ2,1 გ
ორაგული, ფერმაში გაზრდილი, უმი13,4 გ3,1 გ
კვერცხი9,5 გ3,1 გ
რძე, მოუხდელი3,3 გ1,9 გ
ქათმის მკერდი, კანის გარეშე, უმი2,6 გ0,6 გ
თეთრი ბრინჯი, მოხარშული0,3 გ0,1 გ

შეადარეთ გაჯერებული ცხიმის სვეტიც და არა მხოლოდ ცხიმის საერთო რაოდენობა. ნიგოზი ჩედარზე მეტ ცხიმს შეიცავს, თუმცა ჩედარში გაჯერებული ცხიმი სამჯერ მეტია.

რამდენი ცხიმი უნდა მიიღოთ დღეში წონის დასაკლებად

წონის დასაკლებად აუცილებელი არ არის დაბალცხიმიან კვებაზე გადასვლა. DIETFITS-ის კვლევაში 609 ზრდასრული 12 თვის განმავლობაში ჯანსაღ დაბალცხიმიან ან ჯანსაღ დაბალნახშირწყლოვან დიეტას იცავდა. დაბალცხიმიანი კვების ჯგუფში საბოლოოდ ცხიმებზე კალორიების დაახლოებით 29% მოდიოდა, ხოლო წონა საშუალოდ 5,3 კგ-ით შემცირდა. დაბალნახშირწყლოვანი კვების ჯგუფში ცხიმებზე კალორიების დაახლოებით 45% მოდიოდა და წონის კლება 6,0 კგ იყო. ჯგუფებს შორის სხვაობა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი არ იყო.

მთავარია კალორიების ჯამური რაოდენობა, მის კონტროლს კი რამდენიმე ჩვევა გაგიმარტივებთ:

  • ჯერ კალორიული დეფიციტი განსაზღვრეთ და ცხიმები შემცირებული კალორიების 20–35%-ის ფარგლებში შეინარჩუნეთ.
  • ზეთი კოვზით გაზომეთ ან მომზადებამდე და მომზადების შემდეგ ბოთლი აწონეთ. ზეთს თუ თვალით ასხამთ, 100–200 კკალ ყველაზე ადვილად სწორედ აქ გამოგრჩებათ.
  • ერთი ან ორი კვირის განმავლობაში აწონეთ თხილეული, ყველი და თხილეულის კარაქი, სანამ კარგად არ გეცოდინებათ, როგორ გამოიყურება თქვენი ჩვეული ულუფა.
  • კალორიების დასაზოგად ცხიმები თითქმის ნულამდე არ შეამციროთ. ცილის მიღება უცვლელად შეინარჩუნეთ, ცხიმები და ნახშირწყლები კი ერთად შეამცირეთ.

კეტოგენური დიეტა საპირისპირო შემთხვევაა: კალორიების უმეტესობა ცხიმებიდან მიიღება. შესაბამისი მაჩვენებლები იხილეთ კეტო დიეტის მაკრონუტრიენტების გზამკვლევში.

გაჯერებული, უჯერი და ტრანსცხიმები: რა უნდა შეზღუდოთ

რაოდენობა საკითხის მხოლოდ ერთი მხარეა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიხედვით, საკვებიდან მიღებული ცხიმების უმეტესობა უჯერი უნდა იყოს. დანარჩენი ორი სახეობისთვის კი ასეთი ზღვრებია განსაზღვრული:

  • გაჯერებული ცხიმები: კალორიების არაუმეტეს 10%-ისა, ანუ 2 000 კკალზე დაახლოებით 22 გ. ძირითადი წყაროებია კარაქი, ყველი, ცხიმიანი ხორცი, ცომეული და ქოქოსის ზეთი.
  • ტრანსცხიმები: კალორიების არაუმეტეს 1%-ისა, ანუ 2 000 კკალზე დაახლოებით 2 გ. ეს ზღვარი ეხება როგორც სამრეწველო ტრანსცხიმებს, ისე ძროხისა და ცხვრის ხორცსა და რძის პროდუქტებში ბუნებრივად არსებულ ტრანსცხიმებს.
  • უჯერი ცხიმები: დარჩენილი წილი. მათი წყაროებია ზეითუნისა და მზესუმზირის ზეთი, თხილეული, თესლეული, ავოკადო და ცხიმიანი თევზი.

ზემოთ მოცემულ მენიუში 61 გ ცხიმიდან 16 გ გაჯერებულია, რაც 1 800 კკალისთვის განსაზღვრულ 20 გ-იან ზღვარზე საკმაოდ ნაკლებია.

შეიძლება ზედმეტად ცოტა ცხიმს იღებდეთ?

დიახ. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ზრდასრულებისთვის ქვედა ზღვრად ენერგიის 15%-ს ადგენს, აშშ-ის რეკომენდებული დიაპაზონი კი 20%-დან იწყება. თქვენი ორგანიზმი შეუცვლელ ცხიმოვან მჟავებს ვერ წარმოქმნის, ამიტომ ისინი საკვებიდან უნდა მიიღოთ. A, D, E და K ვიტამინები კი ცხიმთან ერთად შეიწოვება. 1 600 კკალზე 15% არის 27 გ, ხოლო 20% — 36 გ, ამიტომ დღეში 15–20 გ ცხიმი ზედმეტად ცოტაა იმისთვის, რომ ასე კვირების განმავლობაში იკვებოთ. დაბალცხიმიანი დიეტა ექიმმა დაგინიშნათ? ამ შემთხვევაში ამ სტატიაში მოცემული რიცხვების ნაცვლად ექიმის მიერ მითითებულ რაოდენობებს მიჰყევით.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენი გრამი ცხიმი უნდა მიიღოთ დღეში?

ზრდასრულთა უმეტესობისთვის საორიენტაციო დიაპაზონია კალორიების 20–35%: 2 000 კკალზე — 44–78 გ, 1 800 კკალზე — 40–70 გ, ხოლო 1 600 კკალზე — 36–62 გ. გაჯერებულ ცხიმებზე კალორიების 10%-ზე ნაკლები უნდა მოდიოდეს.

რამდენი ცხიმი სჭირდება ქალს დღეში?

პროცენტული დიაპაზონი იგივეა, რაც კაცებისთვის — კალორიების 20–35%. 1 800 კკალზე ეს 40–70 გ ცხიმია, ხოლო 1 600 კკალზე — 36–62 გ. გრამებში რაოდენობა კაცებთან შედარებით, როგორც წესი, მხოლოდ იმიტომაა ნაკლები, რომ დღიური კალორიებიც ნაკლებია.

რამდენი ცხიმი უნდა მიიღოთ დღეში წონის დასაკლებად?

ცხიმები თქვენი შემცირებული დღიური კალორიების 20–35%-ის ფარგლებში შეინარჩუნეთ, მაგალითად, 1 400 კკალზე — 31–54 გ. 12-თვიან კვლევაში დაბალცხიმიანმა და დაბალნახშირწყლოვანმა დიეტებმა წონის მსგავსი კლება გამოიწვია, ამიტომ კალორიების ჯამი უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ცხიმების წილი.

რამდენი გაჯერებული ცხიმის მიღება შეიძლება დღეში?

მათზე კალორიების 10%-ზე ნაკლები უნდა მოდიოდეს: დაახლოებით 22 გ 2 000 კკალზე და 18 გ 1 600 კკალზე. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ასევე გვირჩევს, ტრანსცხიმები კალორიების 1%-ს არ აღემატებოდეს.

დაკავშირებული თემები:nutritionhealthwellnessnutrition

დაკავშირებული გიდები